Veri, Veritabanı, Lab Defteri, Reçete ve Betik

Bu bölüm, Mikrofab yarıiletken / TFT / PV ölçüm ve analiz yazılımının veriyle çalışan tüm katmanlarını eksiksiz anlatır: ölçüm özetlerinin tutulduğu SQLite veritabanı ve onu filtreleyen Veri & Arama paneli, numune-merkezli Lab Defteri (Journal / ELN), otomatik ölçüm sıraları üreten Reçete (Recipe) araçları, arayüzsüz (headless) çalışma ile yerel REST API, Python Script / Konsol çalışma alanı ve son olarak preset / yapılandırma / favoriler / kullanıcı modları. Amaç; tek bir ölçümden yüzlerce ölçümlük bir arşive, oradan da gece boyu çalışan otomasyona ve uzaktan kontrole kadar tüm veri akışını yönetebilmenizdir.

1. Veri Mimarisine Genel Bakış

Yazılım kullanıcı verisini üç ayrı SQLite veritabanı + dosya sisteminde dağıtılmış ham çıktılarla yönetir. Hepsi kullanıcı-veri kökünüzün (user_data_root) altındadır ve hiçbiri kurulum dizinine yazılmaz.

Tüm veritabanları aynı veritabanı standardına uyar: tek-kapı veri erişimi (tüm sorgular parametreli — SQL enjeksiyonu yok), şema sürümleme + ileri-yön göç (göç öncesi otomatik yedek), ekle-sadece + yumuşak-silme (deleted_at), tam denetim izi (audit_log), WAL günlük kipi ve backup() / check_integrity() bakım fonksiyonları.

2. Ölçüm Veritabanı (measurements.db)

2.1 Hangi alanlar yazılır?

Bir ölçüm başarıyla tamamlanıp dosyaları kaydedildiğinde, yazılım otomatik olarak bir özet satırı ekler (MeasurementDatabase.record). Geometri ve ölçüm koşulları, çıkarılan tüm metrikler ve cihaz kimliği bu satıra düşer; ayrıca şemada karşılığı olmayan her şey params_json / summary_json kolonlarında tam-yakalama olarak saklanır (hiçbir veri kaybolmaz).

Tanımlayıcı ve bağlam alanları

TFT / On-Off metrikleri (Transfer modu)

Çıkış (IV / Output) metrikleri

Diyot / Schottky metrikleri

Geometri ve cihaz koşulları: w_um, l_um (µm), cox_nf_cm2 (nF/cm²), nplc, averages, sweep_direction, keithley_idn, visa_resource, drain_channel, gate_channel, relay_enabled.

2.2 Şema sürümü, göç ve dayanıklılık

Veritabanı şeması sürümlüdür (schema_version); güncel sürüm 4'tür. Eski bir veritabanı ilk açılışta tek adımda en güncel sürüme veri kaybetmeden yükseltilir (v1 → v2 → v3 → v4). Göç adımları:

• v1 → v2: Yumuşak-silme kolonu (deleted_at) + audit_log tablosu + indeksler.
• v2 → v3: Toplanan/hesaplanan tüm metrik kolonları (yukarıdaki tablolar) + params_json / summary_json tam-yakalama kolonları.
• v3 → v4: Analiz sonuçları için ayrı analysis_results tablosu.

2.3 Veri & Arama Paneli — filtreleme, sıralama, sütun seçici

Veri çalışma alanındaki panel (DatabasePanel) veritabanını canlı sorgular. Üstte üç filtre + bir sıralama vardır:

Üstteki "Sırala" listesi sorgunun ORDER BY düzenini belirler; boş (NULL) değerler her zaman sona atılır, böylece "en yüksek metrik" sorgularında boş satırlar tepeye çıkmaz:

İki katmanlı sıralama: Sorgu düzenine ek olarak, herhangi bir sütun başlığına tıklayarak yüklü satırları istemci tarafında o değere göre (sayısal/metinsel) yeniden sıralayabilirsiniz. Sayısal sütunlar "3.832e+05" gibi metinler dahil gerçek sayısal sıralanır.

Sütun seçici ve görünüm profilleri: "Sütunlar…" düğmesi (veya başlık sağ-tık menüsü) ile hangi sütunların görüneceğini ve sırasını seçersiniz. Sütunlar sürükle-bırak ile veya En Üste / Yukarı / Aşağı / En Alta düğmeleriyle taşınır. Bir düzeni isimli görünüm profili olarak kaydedebilirsiniz; profil yalnızca sütunları değil, üstteki sıralama seçimini ve filtreleri de saklar — seçildiğinde tümü birlikte geri yüklenir. Seçim yapılandırmaya (db_view_profiles, db_visible_columns, db_column_order, db_active_profile) yazılır.

2.4 Sonuca çift-tık ile grafiğe yükleme

Tablo satırına çift-tıkladığınızda, o kaydın csv_path alanındaki ham ölçüm dosyası sinyalle (file_activated) açılır ve ölçüm grafiğine geri yüklenir — eğri yeniden çizilir. Böylece haftalar önce alınmış bir taramayı tek tıkla görsel olarak inceleyebilirsiniz. Dosya okuma DataWriter.read_points_csv ile yapılır (kolonlar birebir eşleşir).

2.5 Elle ekleme / düzenleme / silme / geri alma

Panel salt-okuma değildir; tüm yazma işlemleri veri-erişim katmanından geçer ve denetim izine yazılır:

• Ekle: Boş bir form açar; sayısal alanlar parse edilir, boşlar None olur. recorded_at boşsa otomatik atanır (add_manual, denetim: create).
• Düzenle: Seçili kaydı aynı formda açar; yalnız beyaz-liste kolonlar yazılır, eski hâli before_json ile denetime kaydedilir (update_measurement).
• Sil (yumuşak): Varsayılan silme. Kayıt deleted_at ile işaretlenir, sorgularda gizlenir ama veri durur (soft_delete). Ctrl/Shift ile çoklu seçip topluca silinebilir.
• Geri Al: Yumuşak-silinmiş kaydı geri yükler (restore).
• Kalıcı Sil: İstisnai; önce otomatik dosya yedeği alır, sonra satırı tamamen siler (hard_delete, denetim zorunlu).
• Silinenleri göster kutusu işaretlenince yumuşak-silinmiş kayıtlar gri ve üstü çizili görünür.

2.6 Analiz sonuçları tablosu (analysis_results)

Şema v4 ile gelen ayrı tablo, Analiz bölümünün ürettiği sonuçları (osiloskop I-t / V-t, spektral, gürültü, PV metrikleri vb.) tutar. Kolonlar: recorded_at, title, analysis_type, source_file, source_kind, tft_id, user_comment, note, point_count, result_json, series_json, params_json. Hesaplanan sonuçlar ve parametreler JSON kolonlarında saklanır; listeleme/filtreleme analysis_type, tft_id ve serbest metinle yapılır (list_analyses). Ölçüm tablosuyla aynı yumuşak-silme + denetim desenini paylaşır.

3. Numune Günlüğü (Lab Defteri / ELN)

Lab Defteri, numune-merkezli bir elektronik laboratuvar defteridir (ELN). Bir malzeme/numune ürettiğinizde, üretim adımlarını (ince-film, litografi, aşındırma, tavlama, ölçüm, not …) kartlar hâlinde kaydeder, görsel ekler ve bu uygulamanın ölçümlerini (tft_id köprüsüyle) bağlarsınız.

3.1 İki tablo: samples + sample_steps

sample_id numunenin kullanıcı-görür kimliğidir ve ölçümlerin tft_id alanına karşılık gelir — Lab Defteri ile ölçüm veritabanı arasındaki köprü budur. Ham görseller veritabanında değil, journal/sample_<id>/attachments/ altındadır; veritabanı yalnızca yolu tutar.

3.2 Hızlı-ekle ve birleşik Numune Kimliği

Liste sayfasının üstünde dört alan vardır: Numune Kimliği (yaz ya da listeden seç), isteğe bağlı Tarih, Yorum ve Operatör. Bunlar canlı olarak tek bir DB-güvenli kimliğe birleştirilir:

Örneğin taban TFT-ZnO, tarih işaretli, yorum rev1 → TFT-ZnO-2026-06-22-rev1. Parçalardaki boşluklar _ olur, geçersiz karakterler atılır. Numune Kimliği boşken galeri kartları devre dışıdır; üst kısımda birleşik kimliğin canlı önizlemesi (→ …) görünür.

3.3 Kart galerisi ve adım tipleri

Sol sütundaki galeri, Ölçüm sayfasındaki gibi kategorilere ayrılmış, sürükle-bırakla genişliğe saran (FlowLayout) tıklanabilir kartlardan oluşur. Bir karta tıkladığınızda: birleşik kimlikle numune bul-ya-da-oluştur, ilgili step_type kartı eklenir ve numune detayı açılır.

Desteklenen adım (kart) tipleri (kategorilere göre):

3.4 Numune detayı ve ölçüm köprüsü

Detay sayfası, başlık alanlarını mantıklı bölümlere ayırır: Kimlik (sample_id, başlık, durum, operatör, tesis, parti/lot, ana-wafer, konum, revizyon), Altlık (malzeme, tedarikçi, boyut, kalınlık, yönelim, katkı tipi/yoğunluğu, aktif malzeme), Ortam (sıcaklık, bağıl nem, temiz-oda sınıfı) ve Notlar (etiketler, serbest not). Her başlık değişikliği denetim izine yazılır. Adım kartları ordinal sırasıyla, ekran genişliğine göre 1–3 sütunluk ızgarada dizilir. Bir measurement kartı linked_measurement_id ile ölçüm veritabanındaki bir kaydı bağlayabilir; böylece numunenin süreç geçmişi ile elektriksel sonuçları tek yerde birleşir.

3.5 Örnek Lab Defterleri — 10 dolu demo numune

Yazılım, boş bir Lab Defteri (ELN) ile gelir; ancak "dolu bir defterin nasıl göründüğünü" görmeden çoğu özelliğin değeri anlaşılmaz. Bu nedenle uygulamayla birlikte, on farklı çalışma alanını temsil eden 10 örnek numune sevk edilir. Her numune gerçek bir laboratuvar senaryosunu (mikrofabrikasyon, proje planlama, analiz, ölçüm kampanyası, güneş gözesi, RRAM, piezoelektrik, dielektrik, kalite/kalibrasyon ve malzeme karakterizasyonu) baştan sona izler: süreç adımları, ölçüm bağları, sonuç kartları ve tek tıkla açılan Türkçe HTML raporlarıyla.

Demoyu yükleme

Demoyu canlı görmenin iki yolu vardır. Uygulama, Lab Defteri verisini kullanıcı-veri klasöründeki journal.db dosyasından okur; demo da bu dosyanın hazır-dolu bir kopyasıdır.

1. Kendi defterinizi yedekleyin. Kullanıcı-veri klasöründeki mevcut journal.db dosyanızı güvenli bir yere kopyalayın (gösterim sonrası geri koymak için).
2. Demoyu kopyalayın. examples/journal_demo/journal.db dosyasını kullanıcı-veri klasörüne kopyalayın (var olanın üzerine).
3. Lab Defteri çalışma alanına geçin. Uygulamayı açın ve sol raydan Lab Defteri alanına geçin; 10 örnek numune galeride listelenir, her birine tıklayıp adımları ve raporları inceleyebilirsiniz.
4. Gösterim bitince yedeği geri koyun. 1. adımda aldığınız yedeği kullanıcı-veri klasörüne geri kopyalayın; kendi defteriniz aynen geri gelir.

Alternatif (uygulamasız): Yalnız raporları görmek istiyorsanız, examples/journal_demo/raporlar/ altındaki HTML dosyalarını (veya bu kılavuzdaki Aç bağlantılarını) doğrudan tarayıcıda açmanız yeterlidir; uygulamayı açmaya gerek yoktur.

On numune — özet

1. IGZO-TFT-2026-014 — cam üstü a-IGZO ince-film transistör ✓ Tamamlandı

Defterin "amiral gemisi" örneği: alt-kapı / üst-kontak mimarili bir a-IGZO TFT'nin sıfırdan üretimini ve karakterizasyonunu 11 adımda uçtan uca belgeler. Adımlar tam bir mikrofabrikasyon zincirini izler: altlık temizliği (solvent + UV-Ozon) → Mo kapı metali sıçratma → kapı deseni (Maske 1) → ıslak aşındırma → PECVD SiO₂ kapı dielektriği → a-IGZO aktif tabaka sıçratma → aktif ada desenleme (Maske 2) → e-demet Ti/Au kaynak/akaç (W/L = 100/20 µm) → 300 °C / 1 sa son tavlama (post-anneal) sıcaklık profili → transfer karakterizasyonu (Id–Vg) → lot kapanış onayı. Düşük sıcaklık (≤350 °C) süreci, esnek altlığa taşıma için referans lot olarak tutulmuştur. Anahtar sonuç: µ_sat ≈ 11.4 cm²/Vs, Vth ≈ +0.8 V, SS ≈ 0.18 V/dec ve Ion/Ioff ≈ 2×10⁸.

2. PROJ-RRAM-2026-DOE — HfOₓ memristör malzeme taraması (planlama) ⌛ Sürüyor

Bu defter, bir ölçüm değil bir proje planlama örneğidir: aynı ELN aracının deneysel tasarımı (DOE) belgelemekte de kullanıldığını gösterir. 7 adım araştırma akışını kurar: araştırma sorusu ve hipotez (aim) → malzeme/satın-alma listesi (bom) → proje ekibi ve işbirlikçiler (contact) → anahtar cihaz: parametre analizörü (equipment) → proje kilometre taşları (timeline) → ölçüm düzeneği bağlantı şeması (wiring) → temel referans makale (reference). Tasarım, 3 oksijen oranı × 2 üst-elektrot = 6 koşul, her koşulda 8 aygıt şeklinde kurgulanmıştır. Hipotez: oksijen-fakir (sub-stoikiyometrik) HfOₓ daha çok oksijen boşluğu içerir → daha düşük forming gerilimi ama daha dar HRS/LRS penceresi; beklenen optimum orta oksijen oranındadır (≈%8 O₂). Bu defter, aşağıdaki 6 numaralı RRAM ölçüm defterinin (O₂ = %8 koşulu) doğduğu üst plandır.

3. PD-aSi-2026-007 — a-Si:H fotodetektör analizi ✓ Tamamlandı

Bir analiz defteri örneği: ITO kaplı cam üzerinde p-i-n hidrojenli amorf silisyum (a-Si:H) fotodetektörünün zamansal yanıtı ve duyarlılığı, uygulamanın Analiz modülüyle çıkarılan metriklerle 5 adımda belgelenir. Adımlar: aydınlık/karanlık I-V + zamansal yanıt ölçümü → spektral duyarlılık (UV-Vis spektroskopi) → yanıt-süresi istatistiği (10 ölçüm) → çıkarılan fotodetektör metrikleri (hedefe karşı sonuç kartı) → yorum / sonraki adım notu. Anahtar sonuç: karanlık akım ≈ 1.2 nA @ −2 V, aydınlık (1 mW/cm²) akımı ≈ 38 µA; tüm metrikler spesifikasyonu geçti ve aygıt 530 nm görünür-ışık algılaması için uygun bulundu. Sonraki adım notu, bant genişliğini ~2× artırmak için i-tabaka kalınlığını 500→350 nm düşürmeyi (duyarlılıkta hafif düşüş pahasına) önerir.

4. TFT-ARRAY-2026-022 — 5'li ortak-kapı OFET dizisi ✓ Tamamlandı

Bir ölçüm kampanyası örneği: termal SiO₂ / n⁺-Si ortak kapı üzerinde p-tipi pentasen OFET dizisinin (tek kapı + dielektrik, 5 kaynak-akaç kanalı, Ossila düşük-yoğunluk maskesi) transfer ve çıkış ölçümleri 7 adımda toplanır. Adımlar: ölçüm cihazı ve röle kartı (SwitchMatrix) → prob ve röle bağlantıları → Kanal 1 transfer (Id–Vg, doygunluk) → Kanal 1 çıkış (Id–Vd ailesi) → Kanallar 2–5 toplu transfer → dizi tekdüzelik istatistiği (5 kanal) → dizi kabul kriterleri (spesifikasyona karşı). Anahtar sonuç: µ_sat ≈ 0.42 cm²/Vs, Vth ≈ −8.5 V, histerezis ΔVth ≈ 1.2 V; çıkış eğrileri temiz doygunluk gösterir (kontak direnci kanıtı yok). Dizi kabul edildi; tekdüzelik (CV ~%10) pentasen için tipik bulundu.

5. PV-PSC-2026-031 — perovskit güneş hücresi (n-i-p) ⌛ Sürüyor

Bir güneş gözesi (PV) defteri: FTO kaplı cam üzerinde FA₀.₈₃MA₀.₁₇Pb(I₀.₉Br₀.₁)₃ perovskit n-i-p hücrenin J-V başarımı ve kararlılığı 6 adımda izlenir (tüm işlemler N₂ eldivenli kutuda). Adımlar: çözelti ve tabaka malzemeleri (materials) → perovskit tabaka spin-coat + anti-solvent (ince-film) → J-V tarama (ileri + geri) → PV başarım metrikleri (hedefe karşı) → kararlılık takibi (MPP, 200 sa) → kurşun (Pb) güvenlik notu. Film "ayna gibi yansıtıcı, koyu kahve" ve pinhole'suz olarak kaydedildi. Anahtar sonuç (geri tarama): Voc = 1.12 V, Jsc = 23.4 mA/cm², FF = 0.78, PCE = %20.4; histerezis indeksi HI ≈ 0.05 (düşük histerezis). Kararlılık takibi sürdüğü için defter "Sürüyor" durumundadır.

6. RRAM-HfO2-2026-018 — TiN/HfOₓ/Ti/Pt memristör ✓ Tamamlandı

Bir RRAM / direnç-anahtarlama defteri: 2 numaralı DOE planının O₂ = %8 koşulundan doğan, ALD ile büyütülmüş ≈10 nm sub-stoikiyometrik HfOₓ (50×50 µm) aygıtının anahtarlama davranışı ve dayanıklılığı 5 adımda belgelenir. Adımlar: HfOₓ aktif tabaka — ALD (ince-film) → elektroforming + DC anahtarlama (forming +3.2 V, akım sınırı 1 mA; Keysight B1500A) → dayanıklılık döngüsü (MikroFab Endurance modülü) → dayanıklılık metrikleri (hedefe karşı) → arıza analizi yorumu. Anahtar sonuç: V_SET ≈ +0.9 V, V_RESET ≈ −1.1 V, R_LRS ≈ 2.5 kΩ, R_HRS ≈ 180 kΩ (×72 pencere); >10⁴ döngü sonrası pencere kapanmaya başladı. Arıza analizi, kapanmayı filamentteki oksijen boşluklarının yeniden dağılımına bağlar ve üst-elektrot Ti kalınlığını (oksijen tutucu) artırmayı bir sonraki DOE turuna önerir.

7. PIEZO-PZT-2026-005 — PZT-5H disk (RPS/RUS) ✓ Tamamlandı

Bir piezoelektrik karakterizasyon defteri: serbest PZT-5H seramik disk (Ø10 × 1 mm) üzerinde rezonant piezoelektrik / ultrasonik spektroskopi (RPS/RUS) 5 adımda yürütülür. Adımlar: numune ve elektrot (materials) → kilitlemeli yükselteç + fırın (equipment) → RPS frekans süpürmesi → çıkarılan piezo/elastik parametreler (sonuç) → yöntem referansı (RUS). Süpürmede temel radyal mod ≈ 210 kHz, kalınlık modu ≈ 2.0 MHz; Lorentzian fit ile Q ≈ 420 ölçüldü. Tam elastik tensör Cᵢⱼ, ters elastik-tensör NLLS fit (Visscher çözücü) ile çıkarıldı. Anahtar sonuç: d₃₃ (bağıl) 590 ± 20 pC/N (≥550 ✓), elastik modül E (VRH) 62 ± 3 GPa, kayma modülü G 23 ± 1.5 GPa, Poisson oranı ν 0.31, mekanik kalite faktörü Q 420 (≥300 ✓); Zener anizotropisi ≈ 1.4. Yöntem, Migliori & Sarrao'nun RUS çalışmasına dayandırılmıştır.

8. MOSCAP-Al2O3-2026-009 — Al₂O₃ MOS-kapasitör ✓ Tamamlandı

Bir dielektrik karakterizasyon defteri: p-tipi Si (100) üzerinde ALD Al₂O₃ yüksek-k dielektrikli Al/Al₂O₃/p-Si MOS-kapasitörün C-V profillemesi ve Mott-Schottky analizi 4 adımda belgelenir. Adımlar: Al₂O₃ dielektrik — ALD (ince-film) → çoklu-frekans C-V (1 kHz, 10 kHz, 100 kHz ve 1 MHz; Vg −3→+3 V) → iletkenlik yöntemiyle Dit + Mott-Schottky → dielektrik/arayüz metrikleri (sonuç). Anahtar sonuç: C_ox ≈ 380 nF/cm² → k(Al₂O₃) ≈ 8.6 (frekans dağılımı düşük, iyi arayüz), EOT ≈ 9.0 nm, arayüz tuzak yoğunluğu Dit ≈ 2.3×10¹¹ eV⁻¹cm⁻² (≤5×10¹¹ ✓) ve Mott-Schottky eğiminden katkı yoğunluğu N_A ≈ 1.1×10¹⁵ cm⁻³ (nominal değerle uyumlu).

9. QA-CAL-2026-Q2 — SMU kalibrasyon defteri (ISO/IEC 17025) ✓ Tamamlandı

Bir kalite / kalibrasyon defteri: ELN'in yalnız aygıt değil, laboratuvar uyumluluk kayıtlarını da tutabildiğini gösterir. 2026 2. çeyrek periyodik SMU doğrulaması 6 adımda belgelenir. Adımlar: kalibre edilen birincil cihaz (equipment) → takip edilen standartlar (standard) → doğrulama test planı: kaynak/ölçüm (test) → laboratuvar elektriksel güvenlik notu (safety) → periyodik doğrulama prosedürü/SOP (protocol) → kalibrasyon onayı ve sertifika (signoff). Referans olarak izlenebilir Fluke 8588A (sertifika #FL-2026-0412) kullanıldı; takip edilen standartlar ISO/IEC 17025, JCGM 100:2008 (GUM) ve ASTM E2655'tir. Anahtar sonuç: cihaz tüm doğrulama testlerini geçti; sertifika #CAL-2026-0188 düzenlendi, sonraki doğrulama tarihi 2027-06-25.

10. CHAR-ZnO-2026-013 — sol-gel ZnO ince film karakterizasyonu ✓ Tamamlandı

Çok-teknikli bir malzeme karakterizasyonu defteri: Si (100) ve cam üzerine sol-gel spin-coat + 500 °C tavlama ile büyütülen c-ekseni yönelimli ZnO ince filmin yapısal ve morfolojik analizi 6 adımda toplanır. Adımlar: ZnO film — sol-gel spin-coat (ince-film) → XRD: faz ve kristalit boyutu → SEM + AFM: morfoloji ve pürüzlülük → Raman: titreşim modları → yapısal karakterizasyon özeti (sonuç) → tane boyutu istatistiği (SEM, n=120). Anahtar sonuç: XRD'de güçlü (002) c-ekseni dokusu, Scherrer denkleminden kristalit ≈ 28 nm ((100) 31.8° ve (101) 36.3° zayıf); SEM/AFM'de yoğun, çatlaksız taneli yüzey, ortalama tane ≈ 30–40 nm, AFM RMS pürüzlülüğü ≈ 4.2 nm; Raman'da baskın E₂(yüksek) 437 cm⁻¹ ve zayıf A₁(LO) 580 cm⁻¹ — keskin E₂(yüksek), iyi kristalliğe işaret eder.

4. Reçete (Recipe)

Reçete, birden çok ölçümü otomatik bir sıra hâlinde çalıştırmanın iki ayrı aracını kapsar: klasik "stres reçetesi" (kararlılık/gece testleri) ve yeni çapraz-alan "pipeline" (Ölçüm → Analiz → Hesap → Rapor).

4.1 Klasik Reçete — Transfer-Before / Bias / Transfer-After

Klasik reçete, TFT kararlılığını ölçmenin standart akışıdır: stres öncesi bir transfer eğrisi al, ardından bir süre bias-stres uygula, sonra stres sonrası transfer eğrisini al ve eşik kaymasını (ΔVth) gör. Reçete paneli (RecipePanel) şu kontrolleri sunar:

• TFT listesi gezme: Yapılandırmadaki tft_mapping anahtarlarından onay kutuları oluşturulur; seçtiğiniz her TFT için reçete sırayla tekrarlanır. Bu, role/switch matrisli bir kurulumda bir wafer üzerindeki birçok aygıtı tek başlatmayla taramanızı sağlar.
• Sıra adımları: "Transfer-Before", "Bias Stress", "Transfer-After" ve "İkili eksen" (dual-axis grafik) onay kutuları. Herhangi bir adımı kapatabilirsiniz (örn. yalnız stres).
• Rol otomasyonu (relay): Her TFT için akış başlamadan önce switch matrisi o aygıtın drain/gate kanallarına yönlendirilir; DIODE dışındaki modlarda relay_enabled etkinse röle yapılandırması otomatik uygulanır. Operatörün kablo değiştirmesine gerek kalmaz.

Akış (RecipeMeasurementRunner) her seçili TFT için şunu yürütür:

for tft in seçili_tftler:
    [Transfer-Before]  → TransferSweep (Dual yön, log ölçek)
    [Bias Stress]      → BiasStress (Voltage Bias, süre + örnekleme aralığı)
    [Transfer-After]   → TransferSweep (Dual yön, log ölçek)

Transfer alt-taramaları çift yönlü (Dual) alınır ki histerezis ve ΔVth çıkarılabilsin; her adım kendi user_comment'iyla (recipe transfer before / recipe bias stress / recipe transfer after) işaretlenir.

Reçete parametreleri

4.2 Yeni Reçete Pipeline (Ölçüm → Analiz → Hesap → Rapor)

Reçete çalışma alanının ana görünümü, veriyi tek doğruluk kaynağı olarak ele alan modern pipeline'dır. Bir reçete; sırayla bağlı, adlandırılmış, tip-ayrımlı adımlardan oluşan JSON'dur ve insan-okur Python görünümü bundan üretilir (tek yön; reçeteyi düzenlemek JSON'u düzenler). Adım tipleri:

Adımlar isimle bağlanır: üreten her adımın benzersiz bir name'i vardır; alt adımlar bu isimle (source / sources) üstteki çıktıya başvurur. Yükleme sırasında validate_wiring kablolamayı denetler (tekil isim, analiz tam olarak bir kaynağa bağlı, rapor kaynakları önceki adımlardan). Reçete sayfası, paketle gelen örnek reçeteleri (examples/recipes/*.json) bir açılır listeyle sunar, "Dosya aç…" ile kendi reçetenizi yükleyebilirsiniz ve "Eski Reçete Sekmesi" düğmesi klasik reçete çalıştırıcısını açar.

Paketle gelen iki örnek:

• tft_transfer_pipeline.json — TRANSFER ölç → analyze.tft_on_off (On/Off + Vth) → HTML rapor.
• pv_jv_pipeline.json — PV_JV ölç → analyze.pv_metrics (Jsc / Voc / FF / PCE) → rapor.

5. Headless (Arayüzsüz) Mod

Headless mod, GUI açmadan ölçüm/otomasyon çalıştırmanızı sağlar: gece boyu süren reçeteler, zamanlı tekrarlı ölçümler ve uzaktan kontrol için tasarlanmıştır. Giriş noktası main.py'nin --headless bayrağıdır.

python main.py --headless --job examples\job_example.json
python main.py --headless --job recipe.json --output C:\olcumler --repeat 3 --interval 7200
python main.py --headless --serve 8765        # yalnızca REST API sunucusu

5.1 Komut satırı bayrakları

5.2 Job JSON şeması

Bir job JSON dosyası, GUI olmadan çalıştırılacak bir veya birden çok ölçümü tanımlar.

Geçerli mode değerleri: IV, TRANSFER, DIODE, BIAS_STRESS, HW_SWEEP, HW_TFT_SWEEP, PULSED_IV, PV_JV, PV_PULSED_JV, PV_DARK_JV, PV_HYST, PV_MPPT, PV_BIAS_DELTA, PV_SUNS_VOC, PV_INTENSITY, PV_SOAK, PV_DEGRAD, PV_THERMAL, PV_CV, PV_CI, RECIPE. Bilinmeyen mod hata verir; her mod için yalnız o dataclass'a ait parametre alanları kabul edilir, gerisi sessizce atılır.

Örnek (examples/job_example.json): İki saatte bir, üç döngü; bir TRANSFER + bir IV.

{
  "mock": true,
  "output_directory": "measurements",
  "relay_enabled": false,
  "schedule": { "interval_s": 7200, "repeat": 3 },
  "measurements": [
    {
      "mode": "TRANSFER",
      "tft_id": "TFT 1",
      "user_comment": "Gece kararlilik testi",
      "params": {
        "fixed_vds": 1.0, "vgs_start": -5.0, "vgs_stop": 5.0, "vgs_step": 0.25,
        "mobility_method": "Saturation", "w_um": 100.0, "l_um": 10.0, "cox_nf_cm2": 34.5
      }
    },
    {
      "mode": "IV",
      "tft_id": "TFT 2",
      "params": { "vds_start": 0.0, "vds_stop": 5.0, "vds_step": 0.5,
                  "vgs_start": 0.0, "vgs_stop": 5.0, "vgs_step": 1.0 }
    }
  ]
}

5.3 Tekrar / aralık (gece testleri)

--repeat N --interval S (ya da job içinde schedule) ile job'daki ölçümler N döngü boyunca, döngüler arası S saniye beklemeyle tekrarlanır. Her döngü başında === Döngü k/N ===, her ölçümde başlangıç ve sonuç (nokta sayısı + yazılan dosyalar ya da hata) loglanır. Bekleme kesilebilir (interruptible) uykuyla yapılır; Ctrl+C ile temiz durdurabilirsiniz (güvenli durum tetiklenir). Dönüş değeri başarısız ölçüm sayısıdır (0 = hepsi başarılı); process çıkış kodu da buna göre 0/1 olur.

5.4 Çıktılar

Her koşu, çıktı klasörünüzün altında benzersiz bir alt klasöre yazılır: YYYY-AA-GG-<Gün>-<Tür>-<SSDDss> (örn. 2026-06-12-Wed-PV-103045). <Tür> ölçüm ailesinin kısaltmasıdır (TFT / Thin / PV / Gen). Sondaki saat-dakika-saniye her koşuyu benzersiz kılar, böylece OneDrive gibi senkron klasörlerde çok-makine çakışma kopyası oluşmaz.

Bir ölçümün ürettiği dosyalar:

6. Yerel REST API

--serve ile başlatılan REST API, çalışan bir denetleyiciyi (HeadlessController) HTTP üzerinden kontrol/izleme imkânı verir. Yalnızca Python standart kütüphanesi kullanılır (ek bağımlılık yok) ve varsayılan olarak yalnızca localhost'a (127.0.0.1) bağlanır.

6.1 Uç noktalar

Bilinmeyen yollar 404 döner. /status nesnesi: running, mode, point_count, last_error, last_paths, son nokta için last_point (step_index, vds, vgs, ids, igs, elapsed_s) ve varsa summary.

6.2 İstek örnekleri

Ölçüm başlatma gövdesi: mode (zorunlu), tft_id (varsayılan "TFT 1"), params (moda özgü), relay_enabled (DIODE'da yok sayılır).

# Sağlık kontrolü
curl http://127.0.0.1:8765/health

# Transfer ölçümü başlat
curl -X POST http://127.0.0.1:8765/measurement/start \
     -H "Content-Type: application/json" \
     -d '{"mode":"TRANSFER","tft_id":"TFT 3",
          "params":{"fixed_vds":1.0,"vgs_start":-5,"vgs_stop":5,"vgs_step":0.25}}'

# Canlı veriyi çek
curl http://127.0.0.1:8765/data/live

# Durdur
curl -X POST http://127.0.0.1:8765/measurement/stop

Zaten bir ölçüm sürerken start çağrısı 409 ("Ölçüm zaten devam ediyor") döner; parametreler geçersizse 400 ve hata metni döner.

7. Python Script / Konsol

Script çalışma alanı, yazılımın ölçüm çekirdeğini bir Python betikleme API'si üzerinden sürer. Sol rail'deki "Script" kartından açılır; uzmanlara ve Ar-Ge'ye tam programlanabilirlik sunar. Qt'den bağımsız app.scripting çekirdeğine karşı çalışır.

7.1 Düzen: Terminal + Editör, Plot + Diyagram

• Terminal (birincil yüzey): Gerçek bir terminal gibi >>> girişini yankılar ve yanıtı satır içinde basar. Çok satırlı giriş: Enter çalıştırır, Shift+Enter yeni satır ekler, ↑/↓ geçmişi gezer, çok satırlı yapıştırma çalışır. Her gönderim, kalıcı (persistent) bir oturuma karşı bir işçi iş parçacığında çalışır; böylece wait(...) arayüzü dondurmaz ve değişkenler komutlar arası korunur.
• Editör: 15–20 satırlık tam bir program. Araç çubuğundaki Çalıştır / Diyagram düğmeleri editör koduna etki eder; çıktı aynı Terminal'e akar.
• Plot: plot() çağrıları I–V eğrilerini üst üste bindirir (bir koşu içinde yığılır).
• Diyagram: Kaydedilen koşu izini akış şeması olarak çizer; Mermaid Kopyala ile taşınabilir metin olarak dışa aktarır (editörde yazdıkça arka planda debounce'lu otomatik çizilir).

7.2 API fonksiyonları (hızlı-erişim örnekleri)

Terminalin altındaki hızlı-eylem düğmeleri, sık kullanılan çağrıları girişe yerleştirir:

Tipik bir betik:

res = run("DIODE", voltage_start=0.0, voltage_stop=2.0, voltage_step=0.05)
extra = analyze(res, "diode_iv")
log(f"n={extra.ideality_factor}  I0={extra.saturation_current}")
plot(res, title="Diode")

7.3 Simülasyon / Canlı rozeti ve güvenli durum

Araç çubuğundaki büyük renkli rozet çalışma kipini gösterir: yeşil = Simülasyon (Mock), kırmızı = Canlı (gerçek cihaz). Betikler varsayılan olarak simülasyonda çalışır (güvenli yazım, donanımsız). Rozete tıklayarak Canlı'ya geçersiniz. Kip değiştirildiğinde, "Durdur"a basıldığında, çalışma alanından çıkıldığında veya çıkışlar açıkken oturum atıldığında yazılım güvenli-duruma alır (çıkış OFF + röle OFF) — elle tutulan bir bias asla sayfadan uzun yaşamaz.

7.4 AI ve uzman için API dışa aktarımı

İçinde gömülü bir yapay zekâ veya ağ bağlantısı yoktur. Bunun yerine: API for AI tek-sayfa API tanımını panoya/Markdown'a kopyalar (kendi AI asistanınıza verirsiniz); API for Expert çok-dosyalı bir paketi (type stub .pyi + kopya-kâğıdı + örnekler ZIP) indirir. Böylece betiği dışarıda bir LLM ile yazıp buraya yapıştırabilirsiniz.

8. Preset, Yapılandırma, Favoriler ve Kullanıcı Modları

8.1 Yapılandırma (ConfigManager)

Ayarlar iki katmanlıdır: paketle gelen default_config.json ve kullanıcı user_config.json; ikincisi birincinin üzerine derin birleştirilir (_deep_update). Bazı anahtarlar bilinçli olarak kullanıcı tarafından ezilemez ve her zaman varsayılandan gelir:

• Güvenlik limitleri (safety_limits): Müşteri talebi gereği yazılım yapay limit dayatmaz; sınır her zaman default_config.json'dan okunur. Böylece eski bir user_config.json'daki düşük değer (örn. 60 V) takılı kalmaz, girdiğiniz yüksek değer ölçüm başında reddedilmez.
• Özellik bayrakları (ui_lcr_pv, ui_rps, ui_dmm …) da pinlenir: blanket save() bayat bir false değerini geri yazıp yeni varsayılanı sessizce ezmesin diye. Bunları kapatmak için ortam değişkenleri (MIKROFAB_LCR_PV=0, MIKROFAB_RPS=0, MIKROFAB_DMM=0) kullanılır.

8.2 Preset yöneticisi (PresetManager)

Her ölçüm paneli için isimli parametre setlerini diske kaydeder/yükler. Farklı TFT teknolojileri (a-Si, IGZO, organik) çok farklı parametre aralıkları ister; preset'ler bu setler arasında hızlı geçiş sağlar. Dizin yapısı:

<root>/presets/<panel_anahtarı>/<preset_adı>.json

8.3 Favoriler / son kullanılanlar ve kullanıcı modları

• Görünüm profilleri (Veri paneli): §2.3'te anlatılan isimli sütun/sıralama/filtre düzenleri, pratikte "favori görünümler" işlevi görür; sık kullanılan analiz açılarını tek tıkla geri getirirsiniz. Aktif profil yapılandırmada (db_active_profile) saklanır, açılışta geri yüklenir.
• Son kullanılan reçeteler: Reçete sayfası açılışta paketli reçetelerden ilkini otomatik yükler ve son seçimi dil değişiminde bile korur.
• Kullanıcı modları: Arayüzün karmaşıklığı Kullanıcı Modu (Operatör / Uzman / Geliştirici) ayarıyla rolünüze göre ölçeklenir; Script ve headless gibi ileri araçlar tipik olarak Uzman / Geliştirici modlarında öne çıkar (ayrıntı için Giriş bölümü §11).

9. Yedekleme ve Bütünlük

Her veritabanı (ölçüm + Lab Defteri) kendi tutarlı yedeğini ve bütünlük kontrolünü sunar: